Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Eğitimim

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık.

Psikolojik Danışman Eşref Bolukçu

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık 
lisan eğtimime 1996 yılında tek tercihle girdiğim İnönü Üniversitesi’nde 2000 yılında tamamladım. Mezun olduğum yıl Devlet Memurluğu Sınavını (DMS) kazanarak ilk tercihim olan Malatya’ya atandım. O dönemde okullar kura ile belirleniyordu. Yaptığım kura çekilişi sonrasında Malatya Yunus Emre Endüstri Meslek Lisesi’ne atandım.

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık

Psikolojik Danışma Nedir?

İnsanın gelişimine ve problemlerinin çözümüne dönük, yani hem geliştirici hem tedavi edici bir çaba olan psikolojik danışmanlık da çok boyutlu ve karmaşık bir yapı oluşturmaktadır. Dolayısıyla eksiksiz bir psikolojik danışma tarifi yapmak neredeyse imkânsızdır.

Psikolojik Danışmanlık Tanımları

Türkiye’deki psikolojik danışmanlık hizmetlerinin öncülerinden olan Hasan TAN, Psikolojik Yardım İlişkileri adlı kitabında, literatürdeki psikolojik danışmanlık tariflerini sıralar ve sonrasında da kendi tarifini yapar.

Psikolojik danışmanlık, iki kişinin oluşturduğu bir ortamda, kişilerden birinin kendine ve çevresine daha iyi uyum sağlama becerileri kazanmasına yardım için gerçekleştirilen bir oluşumdur. (F. P. Robinson)

Psikolojik danışmanlık, terapistle olan güven verici ilişkiler sonucu, bireyin benlik yapısında ferahlama sağlandığı, daha önceleri bireyce kabul edilmeyen yaşantıların şimdi algılanmaya ve yeni bir benlik tablosu içine yerleştirilmeye başlandığı bir oluşumdur. (C. R. Rogers)

Psikolojik danışmanlık, psikoterapist ile bir veya birden fazla danışan arasında, psikoterapistin, insan şahsiyetine ait sistematik bilgilere dayanan psikolojik metotlar kullanarak, danışanın ruh sağlığını geliştirmeye çalıştığı, kişiler arası ilişkilere dayalı bir oluşumdur. (C. H. Patterson)

Psikolojik danışmanlık, psikolojik yardım ilişkileri konusunda yetiştirilmiş bir meslek erbabı tarafından, plan yapma, karar verme ve kişiler arası ilişkileri için yardım arayan kimsenin davranışlarını etkileyerek, o kimsede büyüyüp gelişme veya değişme sağlamak amacıyla, genel olarak insan tabiatı ve davranımına ait elimizde mevcut en son bilgi ve bulgulara dayanan, kendine özgü ilişkiler ve sözlü görüşmeler yoluyla yürütülen bir yardım hizmetidir. (R. H. Byrne)

Hasan TAN’a Ait Tanım

literatürdeki psikolojik danışmanlık tariflerinin ortak noktalarını şöyle sıralar:

  • Psikolojik danışmanlık bir öğrenme sürecidir.
  • Bir sosyal ortamda gerçekleşir.
  • Süreçte, psikolojik danışman(lar) ve danışan(lar) olmak üzere iki taraf vardır.
  • Psikolojik danışmanlık, meslek elemanı olan psikolojik danışmanın yaptığı bir yardımdır. Bu yardım, psikolojik yöntem ve teknikler yoluyla gerçekleşir.
  • Psikolojik danışmanlıkta amaç, danışanın kendini ve çevresini daha iyi anlayıp kabul ederek, daha etkin seçimler yapma, karar verme ve uyum gösterme yoluyla kendini gerçekleştirmesine yardımcı olmaktır.

Bu çıkarımlardan sonra Hasan TAN kendi tarifini şöyle yapar:

Psikolojik danışmanlık, psikolojik danışman(lar) ile danışan(lar)dan meydana gelen bir sosyal ortamda, danışanın büyüyüp gelişerek kendini gerçekleştirmesine ve problemlerini kendi başına çözebilecek bir olgunluk ve bağımsızlık seviyesine erişmesine yardım için, psikolojik yaklaşımlarla girişilen sistemli ve planlı bir öğrenme ve etkileşim sürecidir.

Psikolojik danışmanlık sürecinde:

  • Bir kuru bilgi verme, öğretme veya öğüt verme yoktur.
  • Zorlama yoktur.
  • Karşılıklı saygı ve insan sıcaklığı vardır.
  • İstek ve kararlarda yetkili ve sorumlu danışandır.
  • Psikolojik danışman bir yardım edicidir. Yetişmesi ve mesleki gelişimi açısından bir bilim insanı, uygulama açısından ise sahip olduğu bilgi ve teorileri kendi tarzına uygun olarak kullanan bir sanatkârdır.

Başka Tanım

Raymond J. Corsini Modern Psikoterapiler adlı kitabında, psikolojik danışmanlık ve psikoterapi arasında ayrım yapılamayacağını belirterek, psikoterapiyi şöyle tanımlar:

Psikoterapi iki taraf arasındaki formel etkileşim sürecidir. Genelde her iki tarafta da tek kişi vardır, ama bu kişilerin birden fazla olma olasılığı da vardır. Bu sürecin amacı, taraflardan birinin, şu hususlardan herhangi birinde veya hepsinde yaşadığı yetersizlik ya da işlev bozukluklarından kaynaklanan sıkıntının giderilmesidir: Bilişsel işlevler (düşünme bozuklukları), duygusal işlevler (acı çekme ya da duygusal rahatsızlıklar)veya davranışsal işlevler (davranışın yetersizliği). Bu etkileşimde yer alan terapistin, kişiliğin temeli, gelişmesi ve sürdürülmesi ve değişmesi konusunda bir kuramı vardır ve bu kurama uygun olan tedavi metotlarını kullanır. Ayrıca terapist olabilmek için yasal ve profesyonel onay almıştır.

Modern Psikoterapiler, Raymond J. Corsini

Son olarak, Harold Hackney ve Sherry Cormier’in yazdığı Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri adlı kitaptan bir alıntı yapalım:

Amerikan psikolojik danışma derneği (American Counseling Association) tarafından 1997’de kabul edilen profesyonel psikolojik danışmanlık tarifi şöyledir:

Ruh sağlığı, psikoloji ve gelişim ilkelerinin, bilişsel, duyuşsal, davranışsal ve etkileşimsel müdahale stratejileri aracılığıyla, bireyin iyi oluşu, kişisel ve meslek gelişimi ile patoloji konularını ele alacak şekilde uygulanması.

American Counseling Association

Bu tanım normal ve gelişimsel problemlerin yanı sıra ciddi psikolojik problemleri de kapsamaktadır. Ancak bu, herhangi bir profesyonel psikolojik danışmanın her türlü soruna çözüm getireceği anlamına gelmemektedir.

Psikolojik Danışma Alanları

Psikolojik danışmanlık mesleği kendi içinde pek çok uzmanlık alanına ayrılmıştır. Ruh sağlığı danışmanlığı, evlilik ve aile danışmanlığı, rehabilitasyon danışmanlığı, okul danışmanlığı, kariyer danışmanlığı ve diğerleri. Her uzmanlık alanı özel terapötik beceriler gerektirir. Çünkü danışanların psikolojik yardım alabilmesi bu özel psikolojik danışmanlık becerilerinin varlığına bağlıdır. Sözü edilen uzmanlıklarda, ilişki, iletişim, kavramsallaştırma, tanı ve müdahale becerileri gibi becerilerin yaygın olarak kullanılması söz konudur.

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki, herkesin mutabık olduğu ve kimsenin itiraz edemeyeceği bir psikolojik danışmanlık tarifi yoktur. Ancak bu durum, psikolojik danışmanlık adı altında gerçekleştirilen her eylemin profesyonel bir psikolojik danışmanlık olduğu anlamına da gelmez.

Türkiye’deki PDR Bölümleri >>>

Psikolojik Danışman Ne İş Yapar?

Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun belirlediği görevler (iş alanları) için şu linke bakabilirsiniz.

Bu yazı bağlamında iki görevi -ve alt görevleri- paylaşabiliriz:

A- Bireyle psikolojik danışma yapmak:

  1. Psikolojik danışma sürecinin başında, ihtiyacı/sorunu anlamaya yönelik bireyle ön görüşme yaparak psikolojik danışma sürecini başlatıp başlatmayacağına karar verir.
  2. Danışanla psikolojik danışma süreci kuralları, karşılıklı yükümlülükleri içeren bilgilendirilmiş onam/onay formunu danışana/velisine/sorumlu kişiye imzalatır.
  3. Danışanın ihtiyacına/sorununa uygun psikolojik danışma yaklaşımına göre kavramsallaştırma yapıp, süreci planlayarak yapılandırır.
  4. Psikolojik danışma oturumlarını, danışanın davranışsal amaçları doğrultusunda terapötik becerileri kullanarak yürütür.
  5. Danışanın ihtiyacına/sorununa uygun müdahale yöntem ve tekniklerini uygular.
  6. Psikolojik danışma süreci sonunda danışanın davranışsal amaçlarına ulaşma düzeyini danışanla birlikte değerlendirir.
  7. Psikolojik danışma sürecini uygun şekilde sonlandırır.

B- Grupla psikolojik danışma yapmak:

  1. Grupla psikolojik danışma süreci başında, potansiyel grup üyeleri ile ön görüşmeler yapar.
  2. Grubun amacını belirleyerek grup planını oluşturur.
  3. Ön görüşmelere göre grubu oluşturarak grupla psikolojik danışma süreci kuralları, karşılıklı yükümlülükleri içeren bilgilendirilmiş onam/onay formunu grup üyelerine/velilerine/sorumlu kişilere imzalatır.
  4. Grupla psikolojik danışma oturumlarını, terapötik beceriler ile liderlik becerilerini kullanarak yürütür.
  5. Grupla psikolojik danışma sürecini, grup evreleri çerçevesine uygun alıştırmalar ve teknikler uygulayarak yürütür.
  6. Psikolojik danışma süreci sonunda grubun amaçlarına ulaşma düzeyini, grup üyeleriyle birlikte değerlendirir.
  7. Grupla psikolojik danışma sürecini uygun şekilde sonlandırır.

Psikolojik Danışman Nerelerde Çalışır?

Psikolojik Danışmanlar, okullarda, rehabilitasyon merkezlerinde, aile danışmanı olarak -aile danışmanlığı sertifikası alarak- aile danışma merkezlerinde, üniversitelerin psikolojik danışma merkezlerinde, belediyelerin psikolojik danışma merkezlerinde, askeriyede vb. çalışabilirler.

(Visited 33 times, 2 visits today)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Çocuklara Sevgi Diliyle Allah'ı Anlatmak

Cum Eyl 18 , 2020
Son kitabım yani 5. kitabı olan, “Çocuklara Sevgi Diliyle Allah’ı Anlatmak” yayınlandı. Umarım tüm anne babalar ve eğitimcilere faydalı olur. Çocuklara Sevgi Diliyle Allah’ı Anlatmak. Bu kitap, ergenlik dönemi öncesi […]
Eşref Bolukçu